Prawo średniowieczne


Początki odnoszą się do IX wielu, lecz lez jego najsilniejszym rozkwit nastąpił na zachodzie i przypada on na wiek XI jak i na XII. W Polsce badania nad feudalizmem są dopiero w zaczątku, ale dzisiaj już wszystko jaśniejsze jest, że feudalizm został pojęty na sposób zachodnio – europejski w Polsce mówić nie można. Wytworzył się natomiast ustrój oparty na prawie na poprawie dziedziczenia, gdzie książe zatrzymał dla siebie prawo potwierdzenia wszelakich alienacyj, czyli chodziło głównie o prawo nadwłasności lennej. Na tej podstawie stwierdził wszystko Piekosiński, że w Polsce wytworzył się pewnego rodzaju feudalizm lokalny, lecz ten nie został określony żadnym prawem lennym dla wasali. Niezależnie od rozwoju stosunków ewnętrznych powstały nadane przez królów Polskich lenn Korony Polskiej. Do tych należy nadane przez Kazimierza W. Ziemowitowi III Mazowszez chwią założenia, Multany, z chwilą założenia przez wojewodę przysięgi lenniczej na tej samej podstawie księstwa oświęcimskiego i zatorskiego oraz Prusy książęce, wreszcie księstwo kurlandzkie.


Inwestytura


Zależności osobiste obejmowały w Średniowieczu całe społeczeństwo, od króla aż po chłopa, ale nazwa wasali tzw. „lenników” była zarezerwowana dla tych, którzy spełniali obowiązki wojskowe, i to w określony sposób, tj. konno, w odpowiednim uzbrojeniu. W X-XI wieku, w państwach Europy Zachodniej powstawała stopniowo tzw. drabina feudalna. System lenny tworzyli wasale jako książęta i hrabiowie byli przynależni dla króla lub tamtejszego cesarza, których nazywa się bezpośrednimi wasalami królewskimi. Ci z kolei mieli swoich wasali, a wasale zaś swoich wasali królewskich, częstokroć także mieli własnych wasali. Za tamtych czasów zaistniał wtedy termin. Inwestytura pojawiła się kiedy był podział na wasali i seniorów, znaczyło to tyle, że miało być jakby przekazaniem wasalowi lenna przez jego seniora, od którego był wasal zależny, a senior wyręczał mu określony przedmiot wyobrażający lenno. Zależności lenne to prawa i obowiązki, które musiał wasal spełniać aby dogodnie żyć i dostawać dobro od seniora. Właśnie tego rodzaju role stanowiły istotę stosunków lennych.


Następne >>